Tóm tắt: Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 của Ban Bí thư đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ giáo dục lý luận chính trị theo hướng thiết thực, hiện đại, gắn với thực tiễn và đặc điểm người học. Bài viết phân tích những yêu cầu chủ yếu đối với giáo dục lý luận chính trị, đánh giá thực tiễn đổi mới tại Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng, chỉ ra một số hạn chế và nguyên nhân; từ đó đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng nội dung, phương pháp giảng dạy, gắn kết nghiên cứu khoa học với tổng kết thực tiễn, phát triển đội ngũ giảng viên và đẩy mạnh chuyển đổi số, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong điều kiện mới.

Từ khóa: Giáo dục lý luận chính trị; Chỉ thị số 10-CT/TW; Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng; đổi mới giáo dục.

I. MỞ ĐẦU

Giáo dục lý luận chính trị giữ vai trò quan trọng trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, tư duy và năng lực vận dụng chủ trương, đường lối của Đảng vào thực tiễn. Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 của Ban Bí thư đặt ra yêu cầu đổi mới giáo dục lý luận chính trị theo hướng thiết thực, hiện đại, gắn với thực tiễn. Đối với Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng, yêu cầu này cần được cụ thể hóa trong hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu và tổng kết thực tiễn, đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương hai cấp theo Quy định số 222-QĐ/TW ngày 06/10/2026 của Ban Bí thư.

II. NỘI DUNG

1. Những yêu cầu đặt ra đối với giáo dục lý luận chính trị

Trong bối cảnh chuyển đổi số và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, giáo dục lý luận chính trị cần tiếp tục đổi mới toàn diện. Sau hơn 10 năm thực hiện Kết luận số 94-KL/TW ngày 28/3/2014 của Ban Bí thư, yêu cầu đặt ra là khắc phục những hạn chế, nâng cao tính thuyết phục và khả năng chuyển hóa kiến thức thành niềm tin, trách nhiệm và hành động. Đối với trường chính trị, có thể tập trung vào các yêu cầu cơ bản sau:

Thứ nhất, đổi mới nội dung theo hướng thiết thực, hiện đại, gắn với thực tiễn. Nội dung giáo dục cần bảo đảm tính khoa học, hệ thống, phù hợp với đối tượng người học và yêu cầu công tác. Việc cập nhật không chỉ là bổ sung văn bản, thông tin mới mà phải lựa chọn những vấn đề cốt lõi, những tình huống thực tiễn tiêu biểu để giúp học viên hiểu bản chất vấn đề và biết cách vận dụng kiến thức.

Thứ hai, đổi mới phương pháp theo hướng phát huy tính chủ động của người học. Cần giảm cách truyền đạt một chiều, tăng cường trao đổi, thảo luận, đối thoại, nghiên cứu tình huống và giải quyết vấn đề. Với học viên trường chính trị là những người đang hoặc sẽ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý, hoạt động học tập cần gắn chặt với vị trí việc làm và những vấn đề phát sinh tại cơ quan, đơn vị, địa phương.

Thứ ba, xây dựng đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu đổi mới. Giảng viên cần vững vàng về lý luận, chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, am hiểu thực tiễn, có năng lực nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và ứng dụng công nghệ. Chất lượng bài giảng không chỉ phụ thuộc vào kiến thức mà còn ở khả năng phân tích, lý giải những vấn đề thực tiễn trên cơ sở lý luận khoa học.

Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số gắn với bảo đảm chất lượng. Công nghệ cần được sử dụng để mở rộng khả năng tiếp cận học liệu, tăng cường tương tác và hỗ trợ tự học, tự nghiên cứu, thay vì chỉ thay đổi phương tiện trình chiếu. Đồng thời, giảng viên và học viên cần có khả năng lựa chọn, kiểm chứng và sử dụng thông tin có trách nhiệm.

Như vậy, yêu cầu cốt lõi của đổi mới giáo dục lý luận chính trị là chuyển từ chú trọng truyền đạt kiến thức sang phát triển năng lực vận dụng, bảo đảm mối liên hệ thường xuyên giữa lý luận với thực tiễn.

2. Thực tiễn đổi mới giáo dục lý luận chính trị ở Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng

Thời gian qua, Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng từng bước chú trọng đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy, gắn hoạt động đào tạo với nghiên cứu khoa học và thực tiễn địa phương. Những chuyển biến này tạo cơ sở để Nhà trường tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Một là, nội dung giảng dạy từng bước gắn với đối tượng và thực tiễn địa phương. Giai đoạn 2023-2026, Nhà trường được Ban Thường vụ Tỉnh ủy phê duyệt tổ chức 44 lớp Trung cấp lý luận chính trị với 2.672 học viên; trong đó có 433 học viên là cán bộ, công chức cấp xã, chiếm 16,2% [1]. Số liệu này cho thấy yêu cầu gắn nội dung đào tạo với vị trí công tác, nhiệm vụ và đặc điểm người học ngày càng rõ nét. Sau sắp xếp, tỉnh Lâm Đồng có 124 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 103 xã, 20 phường và 01 đặc khu [2]. Việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01/7/2025 đặt ra yêu cầu mới về năng lực lãnh đạo, quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ và xử lý các vấn đề phát sinh ở cơ sở. Vì vậy, nội dung giáo dục lý luận chính trị cần gắn các nguyên lý, quan điểm chung với tình huống thực tiễn, giúp học viên nâng cao khả năng nhận diện và giải quyết vấn đề trong công tác.

Hai là, phương pháp giảng dạy từng bước chuyển theo hướng phát huy tính chủ động của người học. Việc kết hợp thuyết trình với trao đổi, thảo luận, nghiên cứu tình huống và liên hệ thực tiễn tạo điều kiện để học viên tham gia tích cực hơn vào quá trình học tập. Nhà trường bước đầu thí điểm đồng giảng giữa các giảng viên cùng chuyên ngành, chú trọng thống nhất mục tiêu, nội dung, phương pháp và sử dụng câu hỏi gợi mở, tình huống thực tiễn. Cách làm này góp phần tăng cường trao đổi, phân tích và vận dụng kiến thức của học viên, đồng thời phát huy vai trò định hướng, tổ chức hoạt động học tập của giảng viên.

Ba là, mối liên hệ giữa giảng dạy, nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn được quan tâm. Nghiên cứu khoa học và nghiên cứu thực tế là nguồn tư liệu quan trọng để cập nhật bài giảng, làm rõ những vấn đề đặt ra từ thực tiễn địa phương. Việc liên hệ lý luận với tình hình thực tế giúp học viên nhận diện vấn đề, phân tích tình huống và vận dụng kiến thức vào thực hiện nhiệm vụ tại cơ quan, đơn vị.

Bốn là, xây dựng đội ngũ giảng viên được chú trọng nhưng vẫn còn yêu cầu cần tiếp tục đáp ứng. Theo số liệu của Nhà trường, đội ngũ có 66 giảng viên, gồm 01 tiến sĩ, 64 thạc sĩ và 01 trình độ đại học; về lý luận chính trị có 55 giảng viên trình độ cao cấp và 11 giảng viên trình độ trung cấp. Trong số liệu chuyên môn có 01 giảng viên bảo vệ thành công luận án ngày 30/5/2026 và 06 nghiên cứu sinh. Việc nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm, nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ là cơ sở quan trọng để đáp ứng yêu cầu đổi mới.

Tuy nhiên, việc đổi mới phương pháp, tổ chức dự giờ, đồng giảng và nghiên cứu thực tế chưa hình thành cơ chế triển khai đồng bộ, thường xuyên; việc đánh giá tác động của đổi mới đối với năng lực vận dụng kiến thức của người học chưa có tiêu chí cụ thể. Ứng dụng công nghệ và đầu tư nghiên cứu giữa các giảng viên chưa đồng đều; cơ chế phối hợp, chia sẻ, khai thác kết quả nghiên cứu phục vụ giảng dạy cần tiếp tục hoàn thiện.

Những hạn chế trên xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Yêu cầu đổi mới ngày càng cao, thực tiễn địa phương liên tục đặt ra những vấn đề mới, đòi hỏi giảng viên thường xuyên cập nhật kiến thức và phương pháp. Trong khi đó, sự gắn kết giữa giảng dạy, nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn chưa chặt chẽ; thời gian và điều kiện dành cho nghiên cứu, đổi mới phương pháp cần được quan tâm hơn.

3. Giải pháp tiếp tục đổi mới giáo dục lý luận chính trị ở Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng

Từ yêu cầu đổi mới và thực tiễn hoạt động của Nhà trường, cần tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:

Một là, tiếp tục cập nhật nội dung giáo dục lý luận chính trị gắn với thực tiễn và yêu cầu công tác của người học. Nội dung đào tạo, bồi dưỡng cần bảo đảm tính khoa học, hệ thống, đồng thời phản ánh kịp thời những vấn đề mới của địa phương và cơ sở. Cần ưu tiên các nội dung có khả năng vận dụng trực tiếp vào công việc, giúp học viên kết nối kiến thức lý luận với yêu cầu thực hiện nhiệm vụ.

Hai là, đổi mới phương pháp theo hướng tổ chức hoạt động học tập và phát huy tính chủ động của học viên. Giảng viên cần tăng cường thảo luận, đối thoại, xử lý tình huống, giải quyết vấn đề và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn. Việc đổi mới cần hướng đến kết quả cụ thể: học viên không chỉ hiểu kiến thức mà còn biết phân tích, lựa chọn phương án và vận dụng vào công tác.

Ba là, gắn kết chặt chẽ giảng dạy với nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn. Cần coi thực tiễn địa phương là nguồn tư liệu quan trọng để làm mới nội dung giảng dạy; đồng thời chọn lọc kết quả nghiên cứu, tổng kết thực tiễn để chuyển hóa thành bài giảng, chuyên đề, tình huống và nội dung thảo luận phù hợp. Qua đó, góp phần nâng cao tính thực tiễn và khả năng vận dụng kiến thức của người học.

Bốn là, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên. Cần phát triển đội ngũ theo hướng vững lý luận, chắc chuyên môn, sát thực tiễn; chú trọng nâng cao năng lực nghiên cứu, nghiệp vụ sư phạm và ứng dụng công nghệ. Nhà trường cần tạo điều kiện để giảng viên đi thực tế, dự giờ, đồng giảng, trao đổi chuyên môn và cập nhật vấn đề mới từ cơ sở; đồng thời tăng cường chia sẻ học liệu, kinh nghiệm giảng dạy và kết quả nghiên cứu trong toàn trường.

Năm là, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số theo hướng thực chất, hiệu quả. Công nghệ cần hỗ trợ tiếp cận học liệu, tăng cường tương tác và phát triển năng lực tự học, tự nghiên cứu. Cùng với đó, cần nâng cao khả năng kiểm chứng nguồn tin, sử dụng thông tin có căn cứ và ứng dụng công nghệ có trách nhiệm, bảo đảm công nghệ phục vụ mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục.

III. KẾT LUẬN

Đổi mới giáo dục lý luận chính trị là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong điều kiện mới. Đối với Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng, quá trình này cần gắn với yêu cầu thực tiễn địa phương, nhất là những nhiệm vụ mới đặt ra trong quá trình vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Trên cơ sở phát huy kết quả đạt được, khắc phục hạn chế và thực hiện đồng bộ các giải pháp về nội dung, phương pháp, nghiên cứu khoa học, đội ngũ giảng viên và chuyển đổi số, Nhà trường cần hướng tới chuyển biến từ “học để biết” sang “học để hiểu, vận dụng và tổ chức thực hiện”. Đây là cơ sở góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị, phương pháp tư duy và năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ./.

ThS. Ngô Thị Hồng Loan

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Ban Bí thư (2014), Kết luận số 94-KL/TW ngày 28/3/2014 về việc tiếp tục đổi mới việc học tập lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc dân.

2. Ban Bí thư (2026), Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 về tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân.

3. Ban Bí thư (2026), Quy định số 222-QĐ/TW ngày 06/10/2026 về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trường chính trị tỉnh, thành phố.

4. Tỉnh ủy Lâm Đồng (2026), Báo cáo số 284-BC/TU ngày 15/5/2026 về tổng kết thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII và Kế hoạch số 10-KH/TW ngày 06/6/2018 của Bộ Chính trị thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW.

5. Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng (2026), Kỷ yếu Hội thảo khoa học về chính quyền địa phương hai cấp ở tỉnh Lâm Đồng sau một năm thực hiện: Kết quả, kinh nghiệm và những vấn đề đặt ra.