Tóm tắt: Chuyển đổi số trong giáo dục lý luận chính trị (LLCT) là xu thế tất yếu trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư và yêu cầu đổi mới toàn diện công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Bài viết phân tích vai trò trung tâm của đội ngũ giảng viên trong thúc đẩy chuyển đổi số tại Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng, làm rõ những yêu cầu đặt ra, thực trạng năng lực số của giảng viên, đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy hiệu quả vai trò của đội ngũ này trong thời gian tới.

Từ khóa: Chuyển đổi số; giảng viên; lý luận chính trị; Trường Chính trị Lâm Đồng.

I. MỞ ĐẦU

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4.0) diễn ra mạnh mẽ, chuyển đổi số (CĐS) đã trở thành xu thế tất yếu trên mọi lĩnh vực, đặc biệt là giáo dục và đào tạo. Đối với các trường chính trị, chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu khách quan nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ mà còn góp phần đổi mới phương thức quản lý, giảng dạy, đáp ứng yêu cầu xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong tình hình mới.

Thực tiễn cho thấy, CĐS trong giáo dục không đơn thuần là ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) mà là sự đổi mới toàn diện về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy và học. Trong quá trình đó, đội ngũ giảng viên giữ vai trò trung tâm, là lực lượng trực tiếp triển khai và quyết định hiệu quả của CĐS.

Đối với Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng, phát huy vai trò của đội ngũ giảng viên trong CĐS có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo lý luận chính trị, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển địa phương trong giai đoạn mới.

II. NỘI DUNG

1. Chuyển đổi số trong giáo dục lý luận chính trị - yêu cầu tất yếu hiện nay

Chuyển đổi số trong giáo dục LLCT là quá trình ứng dụng công nghệ số nhằm đổi mới hoạt động giảng dạy, học tập và quản lý đào tạo theo hướng hiện đại, hiệu quả và linh hoạt hơn. Nội dung của CĐS không chỉ dừng lại ở việc số hóa tài liệu mà còn bao gồm đổi mới phương pháp dạy học, xây dựng học liệu điện tử và tổ chức môi trường học tập trực tuyến.

Trong bối cảnh hiện nay, các môn LLCT có vai trò quan trọng trong việc hình thành thế giới quan, bản lĩnh chính trị và phương pháp tư duy khoa học cho người học. Tuy nhiên, phương pháp giảng dạy truyền thống còn bộc lộ nhiều hạn chế, thiếu tính tương tác và chưa phát huy được tính chủ động của học viên. Việc ứng dụng công nghệ số giúp nâng cao hiệu quả truyền đạt, tăng cường trao đổi hai chiều và tạo điều kiện cho người học tiếp cận tri thức đa dạng. Đặc biệt, hình thức dạy học kết hợp trực tiếp với trực tuyến trở nên phổ biến, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đẩy mạnh CĐS một cách đồng bộ.

2. Vai trò của đội ngũ giảng viên trong thúc đẩy chuyển đổi số

Đội ngũ giảng viên là lực lượng trực tiếp triển khai các hoạt động chuyển đổi số tại Trường Chính trị tỉnh. Việc xây dựng bài giảng điện tử, tổ chức lớp học trực tuyến, khai thác học liệu số hay đổi mới phương pháp giảng dạy đều gắn chặt với vai trò của giảng viên.

Trước hết, giảng viên là chủ thể trực tiếp thực hiện CĐS. Hiệu quả chuyển đổi số phụ thuộc lớn vào khả năng thích ứng, tinh thần đổi mới và năng lực công nghệ của giảng viên. Trong môi trường giáo dục hiện đại, giảng viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn tổ chức, hướng dẫn và tạo điều kiện để học viên chủ động tiếp cận tri thức.

Bên cạnh đó, giảng viên còn là lực lượng sáng tạo nội dung số. Việc xây dựng bài giảng e-learning, video minh họa, ngân hàng câu hỏi hay tài liệu điện tử đòi hỏi giảng viên phải có năng lực nghiên cứu, khả năng khai thác và xử lý thông tin trong môi trường số.

Đối với giáo dục LLCT, giảng viên còn giữ vai trò định hướng tư tưởng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường thông tin đa chiều. Vì vậy, giảng viên cần có bản lĩnh chính trị vững vàng, khả năng chọn lọc thông tin chính xác và định hướng đúng đắn cho học viên.

Ngoài ra, chất lượng CĐS phụ thuộc nhiều vào phẩm chất đạo đức, tinh thần trách nhiệm và năng lực chuyên môn của giảng viên. Đây là yếu tố quyết định hiệu quả đổi mới giáo dục trong các trường chính trị hiện nay.

3. Thực trạng đội ngũ giảng viên trong thúc đẩy chuyển đổi số tại Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng

Trong thời gian qua, Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng đã từng bước triển khai ứng dụng CNTT trong quản lý và giảng dạy. Đội ngũ giảng viên đã có những chuyển biến tích cực trong nhận thức và bước đầu thích ứng với môi trường số.

Nhiều giảng viên chủ động sử dụng các nền tảng dạy học trực tuyến, khai thác tài liệu điện tử và ứng dụng phần mềm trình chiếu trong giảng dạy. Một số giảng viên đã xây dựng bài giảng e-learning, sử dụng hình ảnh, video và tình huống thực tiễn nhằm tăng tính sinh động cho bài giảng LLCT.

Về kỹ năng công nghệ, đa số giảng viên có khả năng sử dụng các công cụ công nghệ thông tin phục vụ giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Đặc biệt, đội ngũ giảng viên trẻ có khả năng thích ứng nhanh với môi trường số và tích cực tiếp cận các nền tảng học tập mới.

Tuy nhiên, quá trình CĐS vẫn còn nhiều hạn chế. Năng lực số của giảng viên chưa đồng đều; một bộ phận giảng viên còn gặp khó khăn trong thiết kế bài giảng điện tử và tổ chức lớp học trực tuyến. Việc ứng dụng công nghệ ở nhiều trường hợp vẫn mang tính hỗ trợ trình chiếu, chưa khai thác hiệu quả các công cụ tương tác số.

Bên cạnh đó, học liệu số còn thiếu tính hệ thống, chủ yếu do giảng viên tự xây dựng nên chưa đồng bộ và chưa hình thành kho dữ liệu dùng chung của nhà trường. Phương pháp giảng dạy ở một số trường hợp còn nặng về truyền thụ kiến thức một chiều, chưa mạnh dạn áp dụng các mô hình dạy học hiện đại.

Ngoài ra, hạ tầng kỹ thuật, thiết bị và phần mềm hỗ trợ CĐS còn hạn chế; cơ chế khuyến khích giảng viên đổi mới chưa thực sự mạnh mẽ. Những yếu tố này ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả triển khai CĐS trong nhà trường.

4. Giải pháp phát huy vai trò của đội ngũ giảng viên trong chuyển đổi số

Để đội ngũ giảng viên thực sự trở thành lực lượng nòng cốt thúc đẩy CĐS tại Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng, cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp:

Thứ nhất, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của giảng viên về CĐS. Nhà trường cần tăng cường tuyên truyền, quán triệt các chủ trương của Đảng và Nhà nước về CĐS trong giáo dục để giảng viên nhận thức rõ đây là yêu cầu tất yếu trong giai đoạn hiện nay.

Thứ hai, đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực số cho giảng viên. Cần tổ chức các lớp tập huấn về kỹ năng CNTT, thiết kế bài giảng điện tử, sử dụng nền tảng học trực tuyến và khai thác học liệu số.

Thứ ba, đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng hiện đại. Khuyến khích giảng viên áp dụng các mô hình dạy học tích cực như lớp học đảo ngược, học tập kết hợp trực tiếp và trực tuyến, thảo luận nhóm trực tuyến nhằm phát huy tính chủ động của học viên.

Thứ tư, xây dựng hệ thống học liệu số dùng chung. Nhà trường cần đầu tư xây dựng kho học liệu điện tử, ngân hàng câu hỏi, thư viện số và khuyến khích giảng viên tham gia chia sẻ tài liệu phục vụ giảng dạy và nghiên cứu.

Thứ năm, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ phục vụ CĐS. Việc nâng cấp hệ thống mạng, trang bị thiết bị giảng dạy hiện đại và triển khai phần mềm quản lý học tập là điều kiện quan trọng để giảng viên thực hiện hiệu quả các hoạt động dạy học số.

Thứ sáu, hoàn thiện cơ chế khuyến khích giảng viên đổi mới sáng tạo. Cần gắn kết quả CĐS với công tác đánh giá, thi đua, khen thưởng nhằm tạo động lực cho giảng viên tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy.

Thứ bảy, Ban Giám hiệu nhà trường cần xây dựng chiến lược chuyển đổi số tổng thể, có lộ trình cụ thể và thường xuyên kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện để kịp thời điều chỉnh phù hợp.

III. KẾT LUẬN

Chuyển đổi số là xu thế tất yếu và là yêu cầu cấp thiết đối với các cơ sở đào tạo lý luận chính trị hiện nay. Trong quá trình đó, đội ngũ giảng viên giữ vai trò trung tâm, quyết định chất lượng và hiệu quả của chuyển đổi số.

Đối với Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng, việc phát huy vai trò của đội ngũ giảng viên trong chuyển đổi số không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ mà còn đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị, năng lực và tư duy đổi mới trong giai đoạn phát triển mới của địa phương.

ThS. Phạm Hồng Hải

Giảng viên khoa Lý luận cơ sở

Email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

2. Bộ Chính trị (2019), Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0.

3. Chính phủ (2020), Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/6/2020 phê duyệt “Chương trình CĐS quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”.

4. Chính phủ (2022), Quyết định số 131/QĐ-TTg ngày 25/01/2022 phê duyệt “Đề án tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030”.

5. Điền Văn Dần (2023), Chuyển đổi số trong giảng dạy môn lý luận chính trị ở các cơ sở giáo dục đại học hiện nay, Tạp chí Quản lý nhà nước.

6. Học viện CTQG Hồ Chí Minh (2022), Phát triển đội ngũ giảng viên lý luận chính trị trong bối cảnh chuyển đổi số, Tạp chí Giáo dục lý luận.

7. Thủ tướng Chính phủ (2021), Quyết định số 942/QĐ-TTg ngày 15/6/2021 phê duyệt Chiến lược phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030.

8. Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng (2025), Báo cáo tổng kết công tác đào tạo, bồi dưỡng và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, Lâm Đồng.