Tóm tắt: mục tiêu hướng tới Trường Chính trị tỉnh trở thành trung tâm đào tạo lý luận chính trị chất lượng cao, có tư duy đổi mới, góp phần trực tiếp vào việc thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Lâm Đồng. Do vậy yêu cầu đặt ra cho nhà trường, đó là giảng viên phải chủ động tự học, phân tích sâu sắc và có phương pháp giảng dạy đổi mới, khai thác tình hình kinh tế - xã hội địa phương để minh hoạ các nguyên lý, chủ trương của Đảng, Nhà nước phù hợp với đặc điểm của đất nước và địa phương.

Từ khoá: giảng dạy lý luận chính trị, dạy - học.

Nội dung

Trong giảng dạy lý luận chính trị, người thầy (giảng viên) không chỉ là người truyền đạt tri thức mà còn là người dẫn dắt, định hướng tư tưởng, xây dựng bản lĩnh chính trị, phân tích thông tin, khơi gợi tư duy phản biện, khả năng vận dụng lý luận vào thực tiễn; còn người học (cán bộ, công chức, viên chức) là đối tượng tiếp nhận kiến thức, phát triển tư duy phản biện, hình thành nhận thức và hành động, cùng nhau tạo nên quá trình học tập tích cực, đổi mới phương pháp, sử dụng công nghệ số và môi trường học tập mở để nâng cao hiệu quả học lý luận chính trị, nâng cao tính hấp dẫn, chủ động và kết nối với đời sống thực tế, chuyển đổi từ lối truyền thụ một chiều sang phương pháp tương tác, lấy người học làm trung tâm đáp ứng yêu cầu thực tiễn của đất nước và địa phương.

Việc gắn kết trong giảng dạy lý luận chính trị giữa giảng viên và học viên là cách kết hợp đào tạo lý luận chính trị với thực tiễn kinh tế đất nước và địa phương, bằng cách biến học viên thành “lực lượng nồng cốt” nghiên cứu, đề xuất giải pháp cụ thể, gắn kết kiến thức lý luận với hoạt động thực tiễn tại địa phương, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn, biến quá trình học tập của học viên thành “cầu nối” giữa cấp uỷ, chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp, người dân, tạo ra động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Để nâng cao hiệu quả giảng dạy lý luận chính trị, gắn lý thuyết và thực tiễn sinh động, giúp học viên dễ hiểu, liên hệ trực tiếp địa phương, cơ quan, đơn vị và bản thân, nâng cao tính thuyết phục, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập và cách mạng công nghiệp 4.0, ứng dụng công nghệ số, sử dụng các hình thức học tập đa dạng (lớp học đảo ngược, thảo luận nhóm…) và đổi mới phương pháp đánh giá (thi hết phần học, khoá luận…) nhằm tạo hứng thú và tính ứng dụng cho học viên, kết nối lý thuyết với đời sống kinh tế. Từ thực tế, xin trao đổi trong giảng dạy lý luận chính trị tại Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng, cần tích hợp, đổi mới phương pháp dạy - học, giúp giảng viên và học viên cả truyền thụ, định hướng và vận dụng kiến thức vào giải quyết vấn đề cụ thể tại địa phương, cơ quan, đơn vị, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển bền vững.

1. Mối quan hệ và sự đổi mới

Với mục tiêu giúp giảng viên chuyển tải nội dung bài giảng sinh động, gần gũi hơn, tăng tính hấp dẫn và thuyết phục bằng cách mỗi giảng viên phải luôn trăn trở trong từng phần của bài giảng liên hệ lý thuyết với tình hình kinh tế - xã hội, cụ thể thông qua: phân tích chính sách phát triển kinh tế của địa phương, tác động của hội nhập kinh tế đến các thành phần kinh tế…, giảng viên có dẫn chứng, minh hoạ từ các khái niệm, định nghĩa, biến quá trình dẫn dắt của giảng viên từ lý luận sang tự liên hệ thực tiễn của học viên, biến lớp học thành nơi thảo luận vấn đề, giải quyết bài tập tình huống, giúp người học nắm, hiểu sâu sắc hơn về những tiền đề lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương của Đảng, Nhà nước, vai trò của lý luận chính trị trong thực tiễn phù hợp với đặc điểm của đất nước và địa phương, thay vì học viên học thuộc lòng, ghi chép, trả bài qua các lần thi... Đây là phương thức vận dụng linh hoạt phương pháp giảng dạy từ truyền thống sang hiện đại, mấu chốt: Một là, sự kết hợp hài hòa, tương tác giữa giảng viên và học viên là yếu tố then chốt. Hai là, cần đổi mới đồng bộ từ nội dung đến phương pháp dạy và học, hướng tới phương pháp tích cực, hiện đại, phát huy vai trò chủ động của người học. Ba là, giảng viên và học viên cùng nhau tham gia cùng học tập, phân tích tình huống, nêu vấn đề cùng tranh luận, phản biện xã hội, nghiên cứu cập nhật các nghị quyết để nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập lý luận chính trị…

2. Đối với đội ngũ giảng viên nhà trường

Thứ nhất, truyền thụ kiến thức và định hướng: từ “người thầy” sang “người cố vấn”, “người hướng dẫn”, giảng viên cập nhật kiến thức mới, tạo môi trường học tập, kích thích tư duy và kỹ năng cho học viên. Giảng viên truyền đạt những kiến thức cơ bản về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, giúp học viên nhận thức đúng đắn.

Thứ hai, xây dựng bản lĩnh và “tự đề kháng”: giúp học viên có cái nhìn khoa học, phân biệt thông tin tốt xấu, đấu tranh phản bác với các luận điệu sai trái, xuyên tạc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Thứ ba, người hướng dẫn sáng tạo: tạo môi trường học tập sáng tạo, gợi mở, khuyến khích học viên tự học, tự nghiên cứu, phát triển tư duy độc lập, phản biện.

Thứ tư, nâng cao chất lượng: chủ động đổi mới phương pháp, nâng cao chuyên môn để đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình, nội dung giảng dạy.

Thứ năm, đào tạo và tự đào tạo: giảng viên cập nhật kiến thức kinh tế xã hội mới, kỹ năng số cho chính mình. Khuyến khích giảng viên tham gia đi thực tế tại các doanh nghiệp, địa phương để mang kiến thức mới vào bài giảng.

Thứ sáu, mời chuyên gia, báo cáo viên là các nhà quản lý, doanh nhân: tích hợp các buổi báo cáo, chia sẻ kinh nghiệm về quản trị kinh tế, khởi nghiệp, chuyển đổi số. Đồng thời đưa học viên đến tham quan, nghiên cứu thực tế các mô hình kinh tế hiệu quả, doanh nghiệp nhỏ thành công ở địa phương để học hỏi.

3. Đối với học viên

Một là, chủ động tiếp nhận và xử lý thông tin: từ “người học thụ động” sang “người học chủ động”. Tích cực học tập, tự nghiên cứu, tham gia thảo luận, có khả năng xử lý, phân tích các vấn đề và ứng dụng kiến thức vào thực tiễn.

Hai là, phát triển năng lực tự học: hình thành tư duy độc lập, sáng tạo, năng lực tự học, tự nghiên cứu, tự “đề kháng” với thông tin tiêu cực.

Ba là, xây dựng nhận thức và bản lĩnh: nâng cao nhận thức về trách nhiệm, củng cố niềm tin chính trị, nâng tầm nhận thức về lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng, có bản lĩnh chính trị vững vàng trong việc xây dựng và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội địa phương...

Kết luận

Việc kết hợp giảng viên và học viên trong dạy - học lý luận chính trị là hướng tới tương tác hai chiều, phát huy tính chủ động của học viên; giảng viên giữ vai trò dẫn dắt, định hướng, “biến” học viên từ thụ động tiếp thu “thành” chủ thể sáng tạo, tự nghiên cứu, tư duy phản biện, cả giảng viên và học viên cùng xây dựng bài học, áp dụng lý thuyết từ bài học lý luận chính trị vào cuộc sống thực tế, nhằm giúp học viên nâng cao hiệu quả tiếp thu, hình thành tư duy khoa học, bản lĩnh chính trị vững vàng, đặc biệt trong bối cảnh 4.0, đòi hỏi phương pháp dạy học tích cực, đổi mới nội dung và ứng dụng công nghệ số... đang và sẽ áp dung linh hoạt tại Trường Chính trị tỉnh Lâm Đồng.

Dụng Văn Duy

Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Hiệu trưởng